Đã bước lên sàn nhảy, hãy nhảy
SPL | TAL TSFANY
Nguyên bản SECRETS OF A PASSIONATE LIFE: A Thinker’s Guide to Profound Happiness
CUỘC ĐỜI LÀ MỘT CHUỖI NHỮNG CUỘC PHIÊU LƯU với học hỏi kinh nghiệm, và “học hỏi kinh nghiệm” đôi khi chỉ là một cách nói hoa mỹ để mô tả những thất bại đau đớn, khắc nghiệt. Thế nên, đây là một vài nguyên tắc có thể giúp bạn chuyển những theo đuổi thất bại thành những theo đuổi thành công.
Hãy nghiêm túc đối với mong muốn của bản thân
Đặc điểm mà tôi thấy cho biết rất nhiều về khả năng đạt được những mục tiêu cá nhân là mức độ nghiêm túc của bản thân đối với việc đó. Không phải là sự thông minh, phương tiện hay kinh nghiệm. Những người đạt được thành tựu thường quan tâm sâu sắc đến các mục tiêu của bản thân. Họ tin rằng những mục tiêu đó quan trọng và có thái độ nghiêm túc đối với chúng.
“Đừng quấy nhiễu giấc mơ của tôi” là cách tôi diễn đạt sự nghiêm túc của mình đối với các mục tiêu. Chúng thiêng liêng đối với tôi. Chúng là trụ cột cho trạng thái hiện hữu của bản thân tôi, vì vậy không ai được đụng vào chúng.
Vậy nên đừng từ bỏ. Đây chính là vấn đề sự sống và cái chết, hay ít nhất là vấn đề giữa một cuộc đời vĩ đại hay bình thường.
Hãy nghiêm túc đối với những mong muốn của bản thân.
Căn lều và chiến trường
Ở chế độ hành động cũng giống như đang ở trên chiến trường; bạn đang thực thi một kế hoạch. Bạn đang suy ngẫm về mặt chiến thuật và thực tiễn, tiến lên phía trước, và giải quyết các sự cố khi ra trận. Bạn không lập chiến lược hay chất vấn kế hoạch khi đang chiến đấu trong trận đánh. Nếu làm vậy, bạn hẳn sẽ mất mạng. Mấu chốt ở đây là phải có tư-duy (mindset) thích hợp.
Có thời gian dành cho chiến lược ở căn lều – trong một môi trường được kiểm soát và yên tĩnh, tư duy một cách tổng quan, có tính nội quán, logic, dài hạn và phát triển tầm nhìn tương lai. Trong thời gian này, bạn áp dụng các kỹ năng tư duy và lập kế hoạch để xem xét mọi thử thách có thể xảy ra, những phương án thay thế, những chướng ngại, cùng những giải pháp.
Và rồi cũng có thời gian để thực thi.
Việc thực thi có thể suôn sẻ và dễ chịu, nhưng nó cũng có thể rối ren, không dự đoán được, hay chỉ đơn thuần là khó. “Thái độ của người-hành-động” là thái độ của một người-giải-quyết-vấn-đề mang tính chiến thuật. Họ không tự hỏi khi đang trong chế độ hành động, “Tôi có đang làm đúng không?”, “tôi có thực sự muốn điều này?” hay “điều này có đáng không?”. Tất cả những suy nghĩ đó có thể phá hoại sự theo đuổi của bạn vì khiến bạn xao nhãng khỏi điều quan trọng duy nhất: bước kế tiếp. Người-hành-động tìm phương thức thực thi.
Như một trích dẫn đáng nhớ ở tác phẩm The Good, the Bad, and the Ugly: “Lúc cần phải bắn, hãy bắn. Đừng nói.” Hay như một huấn luyện viên của tôi từng nói “Đã bước lên sàn nhảy, hãy nhảy”.
Điều tạo nên khác biệt giữa sự vĩ đại và tầm thường không chỉ là tài năng. Phương diện bị đánh giá thấp của sự vĩ đại chính là tính nhất quán và sự bền chí. Nhiều câu chuyện thành công là kết quả từ một sự thật đơn giản rằng một số người chọn không bỏ cuộc khi người khác chọn từ bỏ. Vậy nên, đừng đánh mất động lực, và đừng bỏ cuộc.
Ưu tiên hành động
Bạn biết kiểu người ta hay nói, “Tôi cần học nhiều hơn về điều này trước khi bắt đầu” hay “tôi cần học một khóa nữa để sẵn sàng”. Nhiều người trong số họ đang dùng điều này như một chiến thuật trì hoãn. Khi họ đọc và lên kế hoạch nhiều hơn, họ không cảm thấy được chuẩn bị kỹ hơn; trái lại, họ đánh mất tự tin và phát hiện ra thêm nhiều lý do để cảm thấy bất an và không sẵn sàng. Thay vì vậy, hãy ưu tiên hành động.
Ưu tiên hành động nghĩa là gì? Nó nghĩa là khi bạn mắc kẹt trong những suy nghĩ, cách tốt nhất để thoát ra là cứ thử làm đi. Hãy sẵn lòng với thất bại vì thất bại khi chưa sẵn sàng sẽ dạy cho bạn nhanh hơn nhiều so với bất kỳ một quyển sách nào khác. Nó sẽ dạy bạn lý do vì sao và bằng cách nào bạn chưa sẵn sàng đồng thời giúp bạn tập trung vào những phương diện cụ thể của tri thức và kinh nghiệm mà bản thân cần để thành công.
Đừng bị mắc kẹt. Hành động đi.
Điều này dẫn tôi đến một phương diện quan trọng nữa của những con đường theo đuổi thành công: có đồng đội.
Tạo dựng Đội-Hạnh-phúc của mình
Hành trình của một người hùng bao gồm những tranh đấu và những giai đoạn khó khăn; nếu không, hành trình đó sẽ không đủ tuyệt-vời-quả-cảm vì thiếu thử thách. Vậy, bạn làm gì khi kiệt quệ? Khi bối rối và mất động lực? Bạn làm gì khi quên mất lý do vì sao mình lại bắt đầu hành trình này, hay mục đích của tất cả những điều này là gì? Ai sẽ nâng đỡ bạn dậy? Ai sẽ là Samwise Gamgee của bạn, để nói rằng, “Thôi nào, ngài Frodo. Tôi không thể vác nó thay cho ngài, nhưng tôi có thể vác ngài!” (Nếu bạn chưa xem loạt phim Lord of the Rings (Chúa tể của những chiến nhẫn), hãy đọc xong quyển sách này rồi đi xem phim đó nhé – xem cả ba phần).
Ai sẽ là người nhắc bạn nhớ lại những gì đã cam kết? Ai sẽ mang đến cho bạn lời khuyên và góc nhìn vô giá, khách quan?
Bạn có thể theo đuổi các giá trị của mình một cách độc lập, và điều đó cũng không sao, nhưng tôi thấy sẽ dễ hơn nhiều khi tự tạo dựng cho mình cái mà tôi gọi là “Happiness Team (Đội-Hạnh-phúc)”.
Bạn hiểu thấu chính mình. Bạn có thể bị mắc kẹt trong những suy nghĩ, và bạn có những yếu tố có thể khiến mình bị hạ gục đồng thời đẩy bạn lệch khỏi lộ trình. Thay vì kéo dài [tình trạng] và có khả năng rơi vào vòng xoáy tư-duy bại trận dẫn đến từ bỏ và thoái lui, hãy tạo dựng một hệ thống hỗ trợ có thể giúp bạn thoát khỏi những thời điểm khó khăn đó và duy trì động lực trên con đường theo đuổi của bản thân.
Hệ thống bảo vệ này có thể bao gồm những người đặc biệt mà bạn tin cậy và có thể cởi mở với họ. Hãy chia sẻ cảm nhận của bạn, chia sẻ những suy nghĩ xoay vòng trong đầu, và hãy để đồng đội mang đến cho bạn góc nhìn khách quan và không định kiến rằng mọi thứ thường không tệ như bạn nghĩ. Đồng đội của bạn cũng có thể làm điều ngược lại khi bạn tự tin thái quá hay không nhận ra vài rủi ro và sai lầm nào đó.
Một lợi ích khác của việc có đồng đội thường bị đánh giá thấp là sức mạnh kết nối mạng lưới mà mỗi người lại có mạng lưới riêng và thậm chí còn tiếp cận với nhiều mạng lưới khác, điều này có thể cực kỳ hữu ích trong việc hỗ trợ các mục tiêu của bạn.
Hãy tìm kiếm những người đã giải quyết thành công các vấn đề nan giải mà bạn đang đối mặt. Người ta thường thích hỗ trợ những người biết mình muốn gì. Tôi thích thực hành ý tưởng đã học được từ Barbara Sher quá cố. Bà đề xuất tổ chức “tiệc-ý-tưởng (idea party)” nơi bạn mời gọi mọi người giúp bạn lên ý tưởng làm thế nào để đưa một dự án đang bế tắc tiến triển. Đừng đánh giá thấp sự sáng tạo, kỹ năng và kinh nghiệm của người khác, cũng đừng phớt lờ mạng lưới mà họ có thể liên hệ để giải quyến sự cố của bạn. Đừng ngại; họ sẽ cảm thấy phấn khích khi đưa ra ý tưởng để hỗ trợ việc theo đuổi của bạn.
Trong hoạt động của tôi với Happiness Team, tôi đã gặp nhiều tình huống mà một người cố gắng hoàn thành điều gì đó nhưng không biết bước tiếp theo hướng nào. Chắc chắn, ai đó trong Happiness Team sẽ tham gia vào và nói, “tôi biết người này” và rồi phép màu xảy ra.
“Tôi biết một anh chàng làm việc trong lĩnh vực robot”.
“Tôi biết người huấn luyện viên cá nhân xuất sắc; anh ta có thể huấn luyện qua mạng cho bạn”.
“Tôi biết người viết một quyển sách về giáo dục tại gia”.
“Tôi có thể giới thiệu bạn với một nhà đầu tư có-thể-sẽ-quan-tâm”.
Mạng lưới của bạn càng rộng, khả năng tìm ra giải pháp bạn cần càng cao. Vậy nên, hãy đảm bảo tạo dựng một mạng lưới cho riêng mình.
Tôi đã bắt đầu hành trình của mình với quyển sách này và lớp chuyên đề Happiness Team, để giúp mọi người tiếp cận tri thức mang tính triết học và thực tiễn đồng thời mang đến những người có thể hỗ trợ họ trở thành phiên bản tốt nhất của bản thân. Tôi đã không ước tính được những đội nhóm đó có sức mạnh và mang-tính-thay-đổi-cuộc-đời như thế nào đối với thành viên. Họ không chỉ tìm thấy sự giúp đỡ, sự thông thái, khả năng tư vấn, hướng dẫn, cũng như hỗ trợ các thành viên khác trong nhóm, mà họ còn tạo dựng nên tình bạn mới bền chắc.
Goethe từng nói “Vào khoảnh khắc cam kết, toàn bộ vũ trụ sẽ hợp sức lại để hỗ trợ bạn”. Nhưng điều đó không hoàn toàn chính xác. Không phải vũ trụ đến giải cứu bạn; mà chính là những người hưởng ứng tầm nhìn rõ ràng của bạn. Con người yêu thích những người hùng, và yêu thích thành công. Điều đó truyền cảm hứng cho họ – cụ thể là những người thích hợp. Họ sẽ làm mọi thứ trong khả năng của mình để hỗ trợ bạn đạt được những gì bạn muốn nếu bạn chân thực (authentic), đam mê (passionate), trung thực (honest) và có động lực (motivated).
Đây là cách các doanh nhân có được sự hỗ trợ của mọi người để hiện thực hóa tầm nhìn của mình. Vậy nên, hãy trở thành doanh nhân cho tầm nhìn của bạn và tạo dựng Đội-Hạnh-phúc của chính mình.
Thụ hưởng thành quả và tán dương chiến thắng
Khi bạn bắt tay vào tạo dựng một cuộc đời tuyệt vời cho bản thân, con đường hướng đến việc đạt được những giá trị của bạn có thể đầy khó khăn và thử thách. Thỉnh thoảng, tất cả những gì bạn thấy là đỉnh núi dựng đứng phía trước và con đường dài để đến được đó. Sống tập trung vào “khoảng-cách-phía-trước” này không phải là chiến lược tâm lý tốt cho trải nghiệm sống và tận hưởng việc theo đuổi giá trị, vì nó tạo ra góc nhìn méo mó, cục bộ về những gì đang thực sự diễn ra.
Trong quyển sách The Gap and the Gain [Khoảng cách và Thành tựu], Dan Sullivan khuyên nên nhìn lại thành tựu của bản thân (“the gain”) thay vì chỉ tập trung vào con đường phía trước (“the gap”). “Hãy nhìn xem hiện tại tôi đang ở đâu và tôi đã ở đâu cách đây một năm” là điều bạn cần ngẫm nghĩ thay vì chỉ nhìn con đường dốc đứng trước mắt. “Nếu tôi tiếp tục tiến độ phát triển này, tôi sẽ ở đâu trong một năm tới?” Thái độ và thói quen tự suy ngẫm tán dương về chiến thắng này có thể rất hữu ích trong việc đảm bảo rằng bạn đang “thu lợi” từ tiến trình mà bản thân đang thực hiện đồng thời tận hưởng chuyến leo núi, chứ không chỉ chờ đợi làn gió mát và cảnh quan trên đỉnh núi.
Một chiến lược “tận hưởng thành quả” nữa mà tôi gọi là “Danh sách Chiến thắng của bản thân (My Winning List)”. Đó là một thói quen đơn giản hàng ngày mà thông qua đó tôi ghi lại những chiến thắng lớn và nhỏ mỗi tuần (tham khảo myhappiness.team/mywinninglist).
Ở bài thực hành này, bạn viết ra toàn bộ những chiến thắng đã trải nghiệm và các thành tựu gần đây. Không có chiến thắng nào là quá nhỏ. Hãy làm điều này trong vài tuần, ghi lại thời gian và chiến thắng, rồi xem điều gì sẽ xảy ra. Nếu bạn dành thời gian để ghi lại những chiến thắng nho nhỏ, những tiến bộ be bé mà mình đạt được, những điều khiến bạn mỉm cười hôm nay, những phản hồi dễ thương mà bạn nhận được, hay chỉ đơn giản là những khoảnh khắc thú vị khiến bạn tự hào về-mình, thì “danh sách chiến thắng” sẽ trao thưởng cho bạn.
Bây giờ, hãy chú ý xem tâm trạng của bạn thay đổi như thế nào khi đọc lại những điều đó. Bạn được nhắc nhớ lại tất cả những điều tốt đẹp trong đời mình, những điều mà bạn đã làm việc chăm chỉ để đạt được, những kỹ năng bạn đã mài giũa, những nét tính cách bạn đã phát triển, những mối quan hệ, và những tài sản sở hữu có ý nghĩa đặc biệt đối với bạn.
Nếu duy trì điều này trong một thời gian dài, bạn sẽ có nguồn lực nâng-cao-tâm-trạng mạnh mẽ bất cứ khi nào bản thân cần được nhắc nhở hay tiếp thêm động lực. Bạn có thể mở ngẫu nhiên một danh sách từ nhiều năm trước và để những điều tích cực lan tỏa trong bạn, nhắc bạn nhớ lại mình tốt đẹp như thế nào.
Tôi có các danh sách về những điều tốt đẹp ghi lại từ cách đây hơn mười năm. Tôi luôn kinh ngạc bởi số lượng thành tựu tuyệt vời mà mình hoàn toàn quên mất. Tôi có xu hướng xem trạng thái hiện tại của mình, bao gồm tri thức, sự sung túc, chuyên môn, và kỹ năng, như một điều hiển nhiên. Tôi quên mất mình đã đầu tư bao nhiêu công sức và nỗ lực để đạt được vị trí như hôm nay. Bất cứ lúc nào đọc những thành tựu trong quá khứ của mình (có thể là những điều rất nhỏ, như có một buôit vui chơi tuyệt vời với con hay chiến thắng một trận quần vợt cam go), tôi đều cảm thấy mình cần ghi nhận bản thân nhiều hơn, và “danh sách chiến thắng” đảm bảo tôi thực hiện được đúng điều đó.
Như đã đề cập, tôi đã tạo ra một ứng dụng cho phép bạn tán dương những chiến thắng của mình và ghi lại “những điều tốt đẹp” trong đời – bất kể chúng lớn nhỏ thế nào. Hãy vào ứng dụng và tìm kiếm nó (myhappiness.team/app). Hãy dùng thử và nói tôi biết bạn có thích nó nhiều như tôi không.
Tôi đang viết những dòng này trong một khu nghỉ dưỡng xinh đẹp tại Brazil sau khi hoàn thành chuyến diễn thuyết hai tuần rất vui nhưng cũng rất mệt vì phải di chuyển nhiều. Tôi biết mình sẽ mệt sau hai tuần đó, nên khi ngồi lập kế hoạch cho hành trình, tôi quyết định tán dương bằng ba ngày thư giãn hoàn toàn trên bờ biển ở Trancoso, Brazil.
Đó là một chọn lựa đúng đắn; đây là lý do: tôi đã bị mắc kẹt khi viết quyển sách này. Tôi đã rất bận rộn với công việc ở thời điểm đó, và khi cố gắng dành hai hay ba tiếng để viết, điều đó hầu như không khả thi. Khi tôi đến khu nghỉ dưỡng này, tôi cảm nhận được sự thôi thúc phải viết. Điều đó như thể tâm trí thuộc về tiềm thức của tôi nói với tôi điều gì đó kiểu như “Bạn đã chăm sóc chúng tôi, nên chúng tôi sẽ chăm sóc bạn”.
Tôi ngồi xuống và viết hàng ngàn từ. Khi hoàn thành, tôi ra ban công phòng mình nhìn ra đại dương và nói lớn, “Mình làm tốt lắm!”
Chuyển hóa theo hướng Tích cực
Một trong những cảnh trong quyển The Fountainhead của Ayn Rand mà tôi yêu thích suốt thời gian qua là lúc nhân vật chính, Howard Roard, gặp gỡ nhân vật phản diện, Ellsworth Toohey. Toohey đã làm mọi cách nhằm cố gắng phá hủy sự nghiệp kiến trúc sư của Roark. Khi họ gặp nhau, Toohey nói:
“Ông Roark, chỉ có chúng ta ở đây. Sao ông không nói cho tôi biết ông nghĩ gì về tôi? Bằng bất cứ từ ngữ nào ông muốn. Sẽ không ai nghe thấy chúng ta đâu”.
Roark trả lời, “Nhưng tôi không nghĩ gì về ông”.
Câu trả lời này chứa đầy ý nghĩa. Roark, một nhân vật với sự toàn vẹn không thể phá vỡ và tầm nhìn sáng tạo rõ ràng không khoan nhượng, đang nói với kẻ hủy diệt anh ấy rằng anh không lãng phí thời gian, sự tập trung, hay năng lượng của bản thân để nghĩ về hắn ta. Tinh thần của Roark cống hiến cho những giá trị tích cực của bản thân.
Bạn có dành thời gian để nghĩ về chuyện người khác nghĩ gì không? Bạn có suy tưởng về sự phi lý trí của người khác? Tất cả chúng ta đều làm vậy, vì chúng ta không phải những nhân vật trong tác phẩm hư cấu. Nhưng bài học từ cảnh này vẫn nguyên giá trị – hãy tập trung vào những điều quan trọng. Điều hướng sự chú ý của bản thân đến những giá trị sẽ mang lại ý nghĩa và mục đích cho cuộc đời mình, đồng thời dành ít thời gian hơn cho những người, những tình huống, và những trải nghiệm không đại diện cho một giá trị đối với bạn. Chúng không quá quan trọng trừ khi chúng thực sự cản trở bạn theo đuổi một giá trị tích cực.
Chúng ta dễ dàng nhớ những lỗi lầm, sai lầm và sơ suất. Chúng khắc ghi sâu sắc trong ký ức, ngăn cản chúng ta lặp lại chúng. Một phần của việc phát triển quan điểm hướng-giá-trị là rèn luyện não mình trở nên khách quan hơn và ít thành kiến hơn khi đánh giá chính mình. Kết quả của quá trình rèn luyện đó là, chúng ta phát triển được góc nhìn khách quan hơn về bản thân và được tưởng thưởng bằng sự tự tôn rất-xứng-đáng.
Hãy phát triển vốn từ vựng bên trong về những suy nghĩ đánh giá tích cực để chống lại những khái quát hóa quá mức như “Tôi làm biếng”, “Tôi là người vô tổ chức” hay “Tôi không đủ kỷ luật”. Hãy luôn nắm giữ trong tay những khái quát hóa khách quan và xác đáng như “Tôi đã làm được điều đó”, “Tôi rất giỏi việc đó”, và “Tôi có trách nhiệm đối với thành tựu này”. Và hãy tận dụng mọi cơ hội để tán dương sự tiến bộ tích cực cũng như nâng cao lòng tự tôn của bản thân. Bạn xứng đáng với điều đó.
<< Phần trước << | | | | | >> Phần tiếp theo >>
<<Trở lại mục lục>>
REASON 