Dám trở thành người chuyên nghiệp
SPL | TAL TSFANY
Nguyên bản SECRETS OF A PASSIONATE LIFE: A Thinker’s Guide to Profound Happiness
CÁCH ĐÂY 12 NĂM, NẾU BẠN HỎI TÔI, “anh có hạnh phúc không?”. Tôi hẳn sẽ trả lời, “Tất nhiên là có rồi”. Sự thật là tôi chẳng biết mình đang nói gì. Tôi đã không biết hạnh phúc là gì và cũng không có bất cứ ý niệm nào về tiêu chuẩn để áp dụng khi trả lời một câu hỏi như vậy. Sự thật là tôi đã đánh mất hy vọng đạt được bất cứ thứ gì đó vô cùng ý nghĩa, nói gì đến điều gì đó tuyệt-vời-quả-cảm, và tôi dần dần trượt vào trạng thái hoài nghi, cay đắng vô thức và chai sạn.
Nếu ai đó nói cho tôi biết rằng tôi sẽ ở đâu trong mười năm tới kể từ khi bắt đầu hành trình xác định, nhận biết, và theo đuổi hạnh phúc của bản thân, tôi sẽ không tin rằng mình có thể thực hiện được kiểu chuyển-đổi như vậy. Tôi cảm thấy mình như một con người hoàn toàn khác. Bằng cách thay đổi thái độ cũng như cách tiếp cận với sự-sống và hạnh phúc, tôi đã mở ra chân trời mới về những cái có-thể-xảy-ra. Điều này thường không xảy ra, nhưng tôi đã làm được, nên bạn cũng vậy.
Người ta đặt ra câu hỏi tưởng chừng không thể trả lời được, “Ý nghĩa của cuộc đời là gì?” Họ không mong đợi một câu trả lời nghiêm túc, khách quan và rõ ràng, nhưng câu hỏi đó vẫn tồn tại.
Ý nghĩa của cuộc đời chính là hạnh phúc của bản thân. Được hiểu đúng cách. Được theo đuổi đúng cách. Được trải nghiệm đúng cách.
Hạnh phúc là một khái niệm bị hiểu nhầm. Ai cũng muốn nó, nhưng hiếm người biết nó là gì hay làm thế nào để đạt được. Nếu bạn áp dụng một vài ý tưởng trong quyển sách này, tôi chắc chắn bạn sẽ cải thiện được sự hiểu biết và trải nghiệm của bản thân về ý nghĩa thực sự của hạnh phúc.
Nó có nghĩa là cảm nhận được niềm vui khi là-mình và sống thật với bản-thân-mình.
Nó có nghĩa là nhìn cuộc đời theo hướng giá trị, tập trung vào những cơ hội mà cuộc đời mang lại.
Nó có nghĩa là không quan tâm quá nhiều đến các khía cạnh tồi tệ, xấu xa, không quan trọng, và vô-giá-trị của cuộc đời để bản thân có thể dành nhiều thời gian và năng lượng cho những điều quan trọng và làm phong phú cuộc đời mình bằng ý nghĩa, niềm kiêu hãnh và lòng tự tôn.
Nó có nghĩa là trải nghiệm nhiều khoảnh khắc được truyền cảm hứng và có khả năng tự-biểu-đạt cuộc đời cũng như tính cách mà bản thân đang trong tiến trình tạo dựng. Nó có nghĩa là đánh giá cao các giá trị, tài sản vật chất, cái đẹp và nghệ thuật mà bản thân và những người khác tạo ra.
Nó có nghĩa là yêu thích nồng nhiệt những người bạn chọn lọc, tức là những người phóng chiếu phẩm hạnh và giá trị mà bạn thấy hấp dẫn. Nó có nghĩa là đắm chìm trong một mối quan hệ lãng mạn cho phép bạn biểu đạt những niềm vui và tầng sâu thẳm nhất của tâm hồn và cơ thể.
Đó chính là ý nghĩa của cuộc đời.
Trong quyển sách Turning Pro [Trở nên Chuyên nghiệp], Steven Pressfield nói về “cuộc đời nghiệp dư” so với “cuộc đời chuyên nghiệp”. Một kẻ nghiệp dư sống một cuộc đời có thể đoán trước, dễ dàng, an toàn, và thoải mái. Ngược lại, cuộc đời của một người chuyên nghiệp lại khó lường, gay go, mạo hiểm, phức tạp, và đôi khi thực sự đáng sợ. Vì sao có người vẫn chọn kiểu cuộc đời này?
Bạn có thể tiếp tục sống cuộc đời nghiệp dư của mình. Trốn tránh khó khăn, thử thách và mạo hiểm. Cứ thảnh thơi và thoải mái. Điều duy nhất bạn sẽ phải chấp nhận là trả một cái giá.
“Cái giá đó là gì?” có lẽ bạn sẽ hỏi vậy. Pressfield gọi nó một cách hoa mỹ là “sống trong cái bóng”. Nhưng Pressfield đang nói về cái bóng nào? Cái gì tạo ra cái bóng này? Tôi không thể không đi sâu hơn vào sự so sánh thú vị này.
Cách tôi hiểu sự so sánh này là, bạn đang sống trong cái bóng tâm lý được đúc ra từ những tiềm năng của bạn. Tâm trí thuộc-về-tiềm-thức biết bạn là ai, bạn yêu thích cái gì, và điều gì khả-thi đối với bạn nếu bạn thực sự dốc sức. Việc không sống đúng tiềm năng và không theo đuổi các giá trị có ý nghĩa sẽ tạo ra cảm giác bỏ lỡ vĩnh viễn đối với một điều gì đó – tức là, sống trong cái bóng của những điều-khả-thi (the shadow of possible1).
Đây là một sự thật phũ phàng về tình cảnh của con người: tâm trí thuộc-về-tiềm-thức luôn quan sát bạn; nó phán xét mọi bước dịch chuyển của bạn và sẽ tưởng thưởng hay trừng phạt tương ứng. Ayn Rand từng nói đến “truyền thuyết về đấng siêu nhiên ghi chép mọi việc, liệt kê lại tất cả hành vi của con người – dù là điều tốt hay cái xấu, cao quý hay thấp hèn – không gì có thể qua mắt đấng siêu nhiên ấy, con người sẽ phải đối diện với “người này” và bản ghi chép đó vào ngày phán xét”. Theo bà truyền thuyết ấy là có thật. “Người ghi chép khắt khe này chính là cơ chế tổng hợp trong tiềm thức con người; bản ghi chép đó là cảm-thức-sống (sense of life) của bản thân”.
Đây là một thử nghiệm tư duy dành cho bạn: Bạn còn nhớ bài thực hành Ngày Hoàn hảo không? Hãy chuyển sang hướng ngược lại. Nghĩ về điều này – chuyện gì sẽ xảy ra nếu bạn không hành động để biến những tưởng tượng đó thành hiện thực? Nếu bạn quyết định sống một cuộc đời nghiệp dư không theo đuổi các giá trị và mục tiêu táo bạo?
Hãy viết một đoạn mô tả về một ngày của bạn sẽ ra sao trong năm năm tới nếu bạn không thay đổi bất cứ điều gì cần thay đổi. Điều gì sẽ xảy ra trong mười năm nữa nếu bạn vẫn mắc kẹt trong một công việc không thỏa mãn? Hay trong một mối quan hệ độc hại? Sẽ ra sao nếu bạn không có sự tiến triển nào về tình hình tài chính? Sẽ ra sao nếu bạn không giải quyết khuynh hướng lo âu hay căng thẳng kinh niên của mình? Bạn muốn sống cuộc đời như vậy chứ?
Không đối mặt với những điều cam go đồng nghĩa với một sự tồn tại thậm chí còn cam go hơn. Vậy nên, hãy chọn thay đổi, chọn can đảm, chọn nỗ lực kiên định – phấn đấu để khiến cho mọi thứ tốt đẹp hơn, bao gồm cả bản thân và cách bạn tư duy. Điều đó là khả dĩ, và nó dường như không khó như bạn nghĩ nếu bạn thay đổi những thói quen tư duy của mình. Nhưng bạn cũng có thể từ bỏ và tiếp tục sống dậm chân tại chỗ năm năm và xem điều gì sẽ xảy ra.
Tôi đã không từ bỏ. Kể từ ngày con trai tôi nghĩ rằng tôi như muốn chết, tôi đã hướng đến việc sống một cuộc đời có-mục-đích, trọn vẹn, và tôi thực sự dám nói là tuyệt-vời-quả-cảm. Thậm chí còn có một podcast tên là The Happiest Man Alive [Người hạnh phúc nhất thế giới] (Xem https://happiestpodcast.com/) mà đồng nghiệp và cũng là bạn của tôi Amanda Maxham đã tạo ra, nó kể về câu chuyện của tôi và diễn giải vài khái niệm trong cuốn sách này. Dĩ nhiên, tiêu đề ấy chỉ là một cách nói thậm xưng. Không có thước đo nào có thể xếp hạng hạnh phúc của tất cả mọi người, và bên cạnh sự hấp dẫn của tiêu đề, nó còn có ý nghĩa rằng tôi là người hạnh phúc nhất mà bản thân tôi có thể trở thành. Nó có nghĩa là tôi không muốn trở thành ai khác. Nó có nghĩa là tôi thấu hiểu chính mình và yêu cách bản thân đã lựa chọn cũng như theo đuổi những giá trị của mình với sự tận tâm, tự ý thức, toàn vẹn và cương quyết. Nó cũng có nghĩa là tôi muốn dành điều đó cho bạn như phần thưởng tối thượng của một cuộc đời đáng-sống.
Tôi đã tạo ra một nguồn tham khảo nữa về việc theo đuổi hạnh phúc, là quyển sách The Unhappy Millionaire [Người triệu phú bất hạnh] (xem https://theunhappymillionaire.com/), đồng tác giả với người đồng nghiệp Don Watkins. Quyển sách đó đi sâu hơn vào các khái niệm triết học về ý nghĩa của việc trở nên hạnh phúc một cách sâu sắc. Và không, bạn không nhất thiết phải trở thành một triệu phú (mặc dù điều đó chẳng gây hại gì…).
Nếu bạn sẵn sàng chấp nhận một cuộc đời vô nghĩa, ở đó bạn liên tục nhận thấy rằng mình đã từ bỏ giấc mơ và đam mê – hãy cứ làm đi. Nhưng vui lòng đừng phàn nàn quá nhiều khi bạn rơi vào khủng hoảng tuổi trung hiên hay rơi vào trầm cảm, vì đó sẽ là kết quả tất yếu.
Ngược lại, nếu bạn dám theo đuổi một cuộc đời tuyệt vời hơn, hãy trở thành một người chuyên nghiệp. Dám mong muốn, dám lập kế hoạch, dám hành động. Hãy xuất hiện mỗi ngày và làm việc cần làm. Yêu công việc và tiến trình ấy. Thực hành, thất bại, rồi thử sức lần nữa. Thay đổi tiến trình nếu cần. Nhưng đừng từ bỏ.
Bạn có thể nghỉ ngơi và hồi phục – không có vấn đề gì cả. Hãy tận hưởng nó. Nhưng đừng thỏa hiệp. Đừng sống cuộc đời kém hơn dù chỉ một chút so với khả năng của mình. Thời gian của bạn trên trái đất này là hữu hạn, và bổn phận đạo đức duy nhất của bạn là tận dụng nó tối đa.
Hãy là một người chuyên nghiệp. Nó đáng giá.
<< Phần trước << | | | | | >> Phần tiếp theo>>
<<Trở lại mục lục>>
REASON 