SPL | TAL TSFANY
Nguyên bản SECRETS OF A PASSIONATE LIFE: A Thinker’s Guide to Profound Happiness
SỐNG một cuộc đời hạnh phúc, hoà điệu, TRỌN VẸN SÂU SẮC, THĂNG HOA chính là thành tựu tối thượng. Bất cứ ai phấn đấu để đạt thành kiểu cuộc đời như thế đều phải trả lời những câu hỏi muôn thuở (đôi khi hỏi với giọng đầy ngờ vực) như: Ý nghĩa của cuộc đời là gì? Cuộc đời tốt đẹp là gì? Trở thành người tốt có ý nghĩa gì? Hạnh phúc là gì?
Đúng vậy, quyển sách này là một hướng dẫn để sống kiểu cuộc đời mà những câu hỏi đó dành để gợi mở, nếu bạn thực sự xem trọng và cảm thấy cấp bách.
Tại sao lại gọi là “những bí quyết để cuộc đời thăng hoa” Tại sao lại là “bí quyết”? Lý do là vì khoa học về địa vị con người và mối quan hệ của nó đối với thực tại, vốn là triết học, đã bị tha hóa đến tận gốc rễ, đồng thời những phần tốt đẹp của nó vẫn còn ở trạng thái tri thức sâu kín và ẩn khuất đối với hầu hết mọi người. Những tiền đề của quyển sách này xuất phát từ một quan điểm mới lạ, hiện đại, toàn diện, và một vài người nhận định là cấp tiến về mặt triết học, con người và mục đích của con người trên trái đất này – triết học Khách quan của Ayn Rand.
Tôi đã áp dụng triết học của Ayn Rand để biến đổi đời mình thành một cuộc đời thăng hoa, trọn vẹn và sâu sắc. Sau khi triển khai và hệ thống hóa con đường mà tôi chọn cũng như lộ trình mà tôi theo đuổi, dựa trên nền tảng triết học ấy, tôi bắt đầu hướng dẫn mọi người thông qua các lớp chuyên đề (workshop) gọi là “Happiness team”. Những kết quả đạt được đã khiến tôi ngạc nhiên. Các thành viên tạo ra những thay đổi tích cực trong đời với những hành động kiên quyết, như thể tinh thần của họ được khơi dậy bằng động cơ có mục đích. Điều đó đã thúc đẩy tôi ngồi xuống và viết quyển sách về “những bí quyết” này. Tôi hy vọng rằng những hiểu biết sâu sắc trong đó sẽ giúp bạn “am hiểu” các khái niệm, ý tưởng, nhận thức và kỹ thuật mới, hướng đến mục tiêu đạt được cuộc đời thăng hoa.
Thật đáng tiếc, hầu hết mọi người xung quanh bạn không sống một cuộc đời trọn vẹn, thăng hoa thực sự như tôi đang nói đến. Họ đang sống như những gì mà nhà triết học Ayn Rand, trong tiểu thuyết Atlas Shrugged của mình, gọi là “những đầm lầy vô vọng của cái gần-đúng, cái chưa-hoàn-toàn-đúng, cái chưa-đúng, cái không-đúng-chút-nào”.
Quyển sách này là lời kêu gọi hành động nhằm giúp bạn nắm giữ cái thế giới mà bạn khao khát và làm chủ linh hồn, điều khiến cho thế giới đó trở nên khả thi, chính xác như Rand đã diễn đạt trong phần còn lại của câu trích dẫn đầy ý nghĩa này:
Đừng để ngọn lửa trong bạn lụi tàn, hãy để nó bùng lên bởi những tia lửa không thể thay thế, trong những đầm lầy vô vọng của cái gần-đúng, cái chưa-hoàn-toàn-đúng, cái chưa-đúng, cái không-đúng-chút-nào.
Đừng để người hùng trong tâm hồn bạn tiêu tan, trong nỗi thất vọng cô đơn vì cuộc đời mà bạn xứng đáng có, nhưng lại chưa bao giờ có thể đạt được… Thế giới mà bạn mong muốn, nó có thể đạt thành, nó tồn tại, nó có thật, nó khả dĩ, nó là thế giới thuộc về bản thân bạn.
*
BÂY GIỜ, HÃY ĐỂ TÔI HỎI BẠN: Bạn vẫn còn ngọn lửa đó chứ? Sự phấn khích ngây thơ như trẻ con trước những điều là “của mình”? Cảm giác quên mất thời gian khi chìm đắm trong điều gì đó mà bạn say mê? Sự thăng hoa bùng cháy khi khám phá, sáng tạo, hay kiến tạo điều gì đó theo hình ảnh phản chiếu tầm nhìn của bản thân? Bạn có còn thấy chộn rộn yêu mến điều gì đó hay một ai đó quá nồng nhiệt vì họ có ý nghĩa sâu sắc đối với mình? Vẻ đẹp của nghệ thuật có còn làm bạn phấn khích đầy kính nể?
Bạn có còn giữ ngọn lửa đó không?
Nếu còn, hãy hình dung việc sống một cuộc đời mà bạn có thể thổi bùng ngọn lửa của mình cháy rực rỡ đến mức bạn cảm thấy những làn sóng ý nghĩa ấm áp lan tỏa khắp bên trong, suốt phần lớn thời gian bạn thức. Và nếu ngọn lửa của bạn đã lu mờ qua năm tháng vì sự nhượng bộ, nghi ngờ, hay xao nhãng, hãy hình dung cảm giác khi bạn có nó trở lại.
Chúng ta đã được dạy rằng niềm say mê là một kiểu ngây ngô, tùy hứng, không thể kiểm soát, hay chỉ là nhất thời. Tôi muốn tái định nghĩa từ này và cứu nó khỏi những ý nghĩa cho rằng nó phi lý và tùy hứng. Khái niệm “say mê” quá quan trọng đến nỗi không thể để nó bị hiểu sai trong những lỗi phiên dịch, những hiểu lầm vốn đã dẫn đến lời khuyên giải phổ biến trong nền văn hóa của chúng ta “đừng theo đuổi say mê của bản thân”. Sự phân đôi phân sai lầm giữa việc “theo đuổi đam mê của bản thân” với việc thực hiện “bất cứ điều gì miễn hiệu quả” đã được viết trong nhiều quyển sách. Đó là sự lưỡng phân sai lầm bởi nó giả định ngầm rằng những đam mê của bản thân là không thực tế. Nhưng chúng có thể và phải hữu ích. Điều đó chỉ cần một chút suy nghĩ có lý trí, có kế hoạch và triển khai hành động. Hơn nữa, ai lại muốn sống một đời không thăng hoa? Làm sao chúng ta trở thành phiên bản tốt nhất của bản thân mà không có nó chứ? Như Steve Jobs từng nói trong một buổi phỏng vấn: “Người ta nói rằng bạn cần rất nhiều say mê dành cho những gì mình làm và điều đó hoàn toàn đúng. Và lý do là vì mọi thứ quá khó khăn đến nỗi nếu không có sự say mê, thì bất cứ người có lý trí nào cũng sẽ từ bỏ.”
Tôi biết đã có lúc mình từng bỏ cuộc. Tôi từ bỏ vì tôi đã không theo đuổi con đường của sự thăng hoa và tự-biểu-đạt (self-expression). Tôi bị mắc kẹt và từng nghĩ rằng cuộc đời và thế giới dành cho tôi chỉ như vậy thôi và rằng một đời thăng hoa chỉ dành riêng cho số ít người mà bằng cách nào đó họ đã giải mã thành công cách tìm kiếm niềm say mê của bản thân và phát triển tính cách mạnh mẽ để giúp họ theo đuổi nó đến cùng.
Vậy làm thế nào bạn tìm được niềm say mê? Làm thế nào để bạn khơi lại ngọn lửa bên trong mình? Làm thế nào bạn kiến tạo được một cuộc đời xung quanh sự nồng nhiệt ấy? Làm thế nào để bạn đẩy lùi tất cả những áp lực bên trong lẫn bên ngoài vốn nói với bạn rằng hãy ở yên trong vùng thảnh thơi và bám lấy con đường an toàn, có thể đoán trước được? Làm thế nào bạn đối mặt với nỗi sợ thất bại, kém cỏi và sự nhạo báng?
Như tôi đã nói, sống một cuộc đời thăng hoa là một thành tựu. Đó không phải là một cuộc đời dễ dàng, nhưng lại là một cuộc đời đáng giá bởi vì thành quả mà nó mang lại quá xứng đáng. Nó sẽ đòi hỏi nhiều công sức, sự tập trung, tư duy, và sự nội quán có mục đích, và nó không dành cho tất cả mọi người. Đáng buồn thay, quá nhiều người dễ dàng hài lòng với một cuộc đời thông thường và mờ nhạt. Họ không có cảm hứng để làm tốt hơn và sẽ mãi sống như vậy cho đến ngày qua đời. Tôi tin rằng bạn thì khác. Bạn muốn nhiều hơn và bạn hiểu rằng thời gian là điều cốt yếu trong giai đoạn hữu hạn vốn định hình nên cuộc đời mình.
Mục đích của quyển sách này là làm cho con đường dẫn đến cuộc đời thăng hoa và hạnh phúc của bản thân trở nên rõ ràng và có-cơ-sở-hành-động nhất để bạn có thể chinh phục được thách thức đó. Thách thức ấy là, xác định những giá trị có-lý-trí (rational), đích thực (authentic) và không-ký-sinh (firsthand), xác nhận rằng chúng mang tính tích cực và dành-cho-sự-sống, làm cho chúng ngày càng phong phú bằng những chi tiết và đặc trưng khiến chúng trở nên hấp dẫn không thể cưỡng lại được. Thách thức ấy là, theo đuổi những giá trị của bản thân bằng sự quyết tâm và bền chí, thực hiện những gì cần hoàn thành và khắc phục những khó khăn cũng như chướng ngại, cả bên trong lẫn bên ngoài. Và trong vài trường hợp, thách thức còn bao gồm cả việc vượt qua giai đoạn tuyệt vọng nhất trên hành trình tuyệt-vời-quả-cảm (heroic) của bản thân. Phải, tôi đã dùng từ “tuyệt-vời-quả-cảm”, và tôi thực sự nghiêm túc đấy. Cuộc đời thăng hoa là cuộc đời của một người hùng đang dần được hình thành, đó chính là điều tôi mong muốn bạn đạt được.
Phần trách nhiệm của bạn là hãy cởi mở với những ý tưởng mới, mài dũa những kỹ năng nội quán mới, phát triển quan điểm sống hướng-giá-trị hơn, đồng thời hãy kiên nhẫn khi xây dựng lòng dũng cảm, sự đoan chắc và quyết tâm từng bước một theo từng giai đoạn. Việc làm chủ một cuộc đời thăng hoa của bản thân sẽ đòi hỏi phần tốt đẹp nhất trong con người bạn bởi vì ai chấp nhận sống với điều gì tệ hơn chứ?
Mặc dù tôi sẽ đề cập đến một số khái niệm triết học xuyên suốt quá trình, nhưng quyển sách này không phải chuyên luận mang tính lý thuyết mà là sách hướng dẫn thực hành. Theo cách nói so sánh ẩn dụ, thì quyển sách này là một công trình kỹ thuật, chứ không phải lý thuyết vật lý. Tôi đưa ra một công cụ thực hành để giúp bạn tự định hình tâm hồn mình – khiến bạn trở thành người hùng trong câu chuyện của cuộc đời mình và để đạt được điều mà Ayn Rand gọi là “trạng thái niềm vui không xung đột”. Phần vật lý trong phép ẩn dụ trên là địa hạt triết học và cụ thể là hệ thống ý tưởng mang tính lý trí, toàn vẹn được Ayn Rand nghĩ ra. Tôi sẽ gợi ý thêm cho bạn một vài tài liệu tham khảo để tìm hiểu sâu hơn những khái niệm này trong suốt quyển sách.
Trong những trang này, tôi sẽ chia sẻ kinh nghiệm cá nhân, suy nghĩ cũng như những hiểu biết sâu sắc của tôi từ việc vận hành các chuyên đề ở “Happiness Team” và “Hero MasterMind”. Suốt hơn 4 năm, tôi đã làm việc với hàng trăm người để giúp họ chuyển hóa cuộc đời bằng cách kết nối lại với niềm say mê của bản thân và phát triển những quan điểm sống hướng-giá-trị và hướng-hành-động. Bạn cũng có thể làm được điều này – thay thế những nỗi sợ của bạn bằng sự khát khao, thay thế sự lo lắng bằng động lực, thay thế ước muốn bằng thực tại, và thay thế sự hoài nghi bằng sự tự tôn của bản thân.
Quyển sách này được sắp xếp theo “những bí quyết” – mỗi chương chứa đựng một khía cạnh của cuộc đời sâu sắc và thăng hoa. Trong các lớp chuyên đề của tôi, tôi trình bày những khái niệm này như một phần của hệ thống gồm 4 giai đoạn, có tính tuần hoàn, trong đó mỗi giai đoạn sẽ trả lời một vài câu hỏi.
Đây là bốn giai đoạn:
- Quan sát. Đây là giai đoạn chúng ta phát triển kỹ năng tự-biết-mình (self-knowledge) thông qua việc quan sát các phản ứng cảm xúc của bản thân trước các hoạt động sáng tạo, con người, môi trường, sở thích, tri thức khác nhau…Ở giai đoạn này chúng ta ghi nhận những sự kiện về chính mình đồng thời học cách nội quán. Đây là lúc chúng ta trả lời những câu hỏi: Tôi là ai? Và Tôi yêu cái gì?
- Phân tích. Trong giai đoạn này, chúng ta học cách xử lý và phân tích dữ liệu đã thu thập được ở giai đoạn trước. Chúng ta đánh dấu những giá trị cá nhân lên “Thiên hà Giá trị (Galaxy Value)” và tìm ra mẫu số chung, hay “Chủ đề Giá trị (Value Themes)” của bản thân. Chúng ta sắp xếp những giá trị của bản thân theo loại thời gian và năng lượng mà chúng đòi hỏi, đồng thời xếp thứ tự ưu tiên dựa theo tầm quan trọng và ý nghĩa của chúng đối với bản thân. Chúng ta cũng sẽ đào sâu vào bản chất và cơ chế cảm xúc cũng như cảm giác của bản thân để hiểu rõ cái gì thúc đẩy hoặc kìm hãm chúng ta. Động lực của chúng ta là gì, và sự kháng cự của chúng ta đến từ đâu? Đây là giai đoạn mà chúng ta trả lời những câu hỏi khó: Tôi muốn gì? Và Điều gì đang cản trở tôi?
- Cam kết. Ở giai đoạn này chúng ta tiến hành chọn ra “Giá trị Nổi-bật-thu-hút (Spotlight Value)” của bản thân – cái giá trị quan trọng nhất đối với chúng ta ở thời điểm hiện tại và điều đó sẽ là phương tiện nâng cao cảm giác ý nghĩa, lòng tự tôn, và hạnh phúc. Ở đây chúng ta thực hiện việc xác định và lên kế hoạch một cách cẩn thận cho hành trình phía trước, để có thể đạt được những giá trị của bản thân, giữ vững sự tập trung và động lực, vượt qua chướng ngại và thúc ép, nếu cần, để băng qua “thung lũng tuyệt vọng”. Đây là giai đoạn chúng ta trả lời câu hỏi: Tôi muốn gì vào lúc này? Và Làm thế nào để tôi đạt thành?
- Theo đuổi và Giám sát. Trong giai đoạn này chúng ta đang theo đuổi các giá trị của bản thân – chúng ta đang hành động. Ở đây, chúng ta sẽ thảo luận về “nguyên tắc theo đuổi” giúp chúng ta tăng khả năng đạt được mục tiêu của mình hơn, cụ thể hóa tầm nhìn của bản thân và “tận hưởng” hành trình. Chúng ta cũng thảo luận về cách để ăn mừng những cột mốc và đảm bảo rằng mình nhận được sự hài lòng ở mức độ phù hợp, niềm kiêu hãnh, và lòng tự tôn từ việc theo đuổi của bản thân. Ở giai đoạn này chúng ta trả lời những câu hỏi: Hành trình đang diễn ra như thế nào? Và Tôi hạnh phúc không?
Như bạn sẽ thấy, tôi vẫn giữ nguyên một cấu trúc nhưng có thay đổi đôi chút để phù hợp với mạch của quyển sách. Mỗi phần của quyển sách này sẽ tập trung vào một câu hỏi cụ thể, và “những bí quyết” trong đó chính là câu trả lời.
Tôi chưa gặp bạn – chưa từng – nhưng tôi thực sự nghĩ rằng nếu bạn nghiêm túc với việc sống một cách thăng hoa, và nếu bạn là một người có tư duy được thúc đẩy khao khát tận dụng tối đa khoảng thời gian hữu hạn, chính là cuộc đời mình, thì bạn có thể lao vào con đường tìm kiếm người hùng bên trong bạn. Bạn có thể xây dựng tính cách và danh tiếng tự thân của một người biết rõ bản thân muốn gì và biến nó trở thành sự thật. Bạn có thể rèn luyện sự ngoan cường để đương đầu với những sai lầm, sự nhạo báng, cản trở, và nỗi đau. Bạn có thể có cảm giác kiêu hãnh, tự tôn và khả-năng-tự-biểu-đạt ngày càng nối tiếp nối, đó là phần thưởng của một cuộc đời đáng-sống. Bạn có thể trải nghiệm niềm vui cảm thấy hoàn toàn khoan khoái khi được là chính mình.
Tôi đã nói tôi “chưa” gặp bạn. Ý tôi là: tôi thực sự hy vọng sẽ có cơ hội gặp bạn một ngày nào đó, đồng thời lắng nghe những chuyến phiêu lưu của bạn trên con đường xây dựng cuộc đời thăng hoa và hạnh phúc của bản thân điều mà tôi mong rằng quyển sách này sẽ thiết lập lộ trình giúp bạn đạt được.
>> Phần tiếp theo
<<Trở lại mục lục>>
REASON 