Metaphysics (Siêu hình học)

<<Lexicon

Nguồn: https://courses.aynrand.org/lexicon/metaphysics/


Bạn có đang ở trong một vũ trụ được chi phối bởi các quy luật tự nhiên và vì thế nó ổn định, vững chắc, bất biến và có thể nhận biết được? Hay bạn đang ở trong những hỗn loạn khó hiểu, ở nơi của những điều lạ kỳ không thể giải thích, những biến chuyển không thể dự báo và biết trước, mà tâm trí bạn không thể nào nắm bắt? Liệu những thứ xung quanh bạn là thật — hay chỉ là ảo ảnh? Chúng có tồn tại độc lập với bất kì quan sát viên nào — hay chúng được họ tạo ra? Chúng là khách thể hay chủ thể của ý thức? Liệu chúng là chúng — hay có thể bị thay đổi bởi một hành động đơn thuần của ý thức, ví dụ như một điều ước?

Bản chất của hành động — và của khát vọng trong bạn — sẽ khác nhau tùy thuộc vào tập hợp các câu trả lời mà bạn chấp nhận. Những câu trả lời này thuộc phạm vi của siêu hình học (metaphysics), một nhánh cơ bản của Triết học nghiên cứu về sự tồn tại mà theo Aristotle là “bản chất với tư cách bản chất” (being qua being).

Bài viết: Philosophy: Who Needs It (Triết học: Người cần đến nó)
Tựa sách: Philosophy: Who Needs It (Triết học: Người cần đến nó)


Siêu hình học là một nhánh triết học nghiên cứu về sự tồn tại. Siêu hình học xác định bản chất của vũ trụ như một chỉnh thể. Nó cho con người biết họ đang sống trong kiểu vũ trụ nào, và liệu có chiều kích siêu nhiên nào bên ngoài vũ trụ đó không. Nó cho con người biết liệu họ đang sống trong một vũ trụ của những thực thể vững chắc, những quy luật tự nhiên, những sự thật bất biến, hay trong một vũ trụ của những mảnh ghép viễn vông, những điều thần kỳ không thể đoán được, cùng những biến đổi bất tận. Nó nói với họ những điều bản thân nhận biết bằng giác quan và trí óc liệu sẽ cấu thành một thực tại có thể hiểu được mà bản thân có thể xử lý, hay chỉ là lớp vỏ hư ảo vốn khiến bản thân chỉ biết nhìn trân trân bất lực.

Tựa sách: The Ominous Parallels (Những tương đồng đáng ngại) của Leonard Peikoff


<<Trở lại danh mục thuật ngữ>>

Bình luận về bài viết này