<<Lexicon
Nguồn: https://courses.aynrand.org/lexicon/thrillers/
“Truyện giật gân” là những câu chuyện trinh thám, gián điệp hoặc phiêu lưu. Đặc tính cơ bản của chúng là xung đột, nghĩa là: sự va chạm giữa các mục tiêu, tức là: hành động có mục đích nhằm theo đuổi các giá trị. Truyện giật gân là sản phẩm, là một nhánh nhỏ phổ biến của trường phái nghệ thuật Lãng mạn, xem con người không phải là một con tốt vô năng của số phận, mà là một loài sở hữu ý chí, có cuộc sống được định hướng bởi những lựa-chọn-giá-trị của chính mình. Chủ nghĩa lãng mạn là một phong trào tập trung vào đạo đức, hướng đến giá trị: Chất liệu của nó không phải là những chi tiết chính xác mang tính báo chí, mà là những nguyên tắc trừu tượng, cốt yếu, phổ quát về bản chất của con người — và điều răn cơ bản về văn chương của chủ nghĩa lãng mạn là mô tả con người “như họ có-thể-là và phải-là”.
Truyện giật gân là một phiên bản đơn giản, sơ cấp của văn học lãng mạn. Chúng không liên quan đến việc phác họa các giá trị, nhưng, vì được cho là mang những giá trị cơ bản nhất định, chúng chỉ liên quan đến một khía cạnh về sự tồn tại của sinh vật đạo đức: cuộc chiến của cái thiện chống lại cái ác bằng hành động có chủ đích — một khái niệm trừu tượng được kịch tính hóa thuộc khuôn mẫu cơ bản về: lựa chọn, mục tiêu, xung đột, nguy hiểm, đấu tranh, chiến thắng.
Nếu truyện giật gân là môn số học cho trẻ con mẫu giáo, thì toán học cao cấp là những tiểu thuyết vĩ đại nhất của văn học thế giới. Truyện giật gân chỉ giải quyết khung xương — cấu trúc cốt truyện — còn văn học lãng mạn hàn lâm thêm vào đó xác thịt, máu, trí óc. Cốt truyện trong tiểu thuyết của Victor Hugo hay Dostoevsky là những cốt truyện giật gân thuần túy, trở nên vượt trội không gì sánh được là nhờ vào các tác giả.
Truyện giật gân là nơi trú ẩn cuối cùng của những phẩm chất đã biến mất khỏi văn học hiện đại: sự sống, màu sắc, trí tưởng tượng; chúng giống như tấm gương vẫn giữ một hình ảnh phản chiếu xa xăm về con người.
Bài viết: Chủ nghĩa Lãng mạn trái phép (Bootleg Romanticism)
Tựa sách: Tuyên ngôn Lãng mạn (The Romantic Manifesto)
Chẳng ai tin sái cổ vào phim giật gân, hay quan tâm đến các sự kiện cụ thể trong đó, cũng không ai ôm ấp mong muốn dang dở được trở thành một điệp viên bí mật hay một thám tử tư cả. Phim giật gân được thực hiện một cách tượng trưng; chúng kịch tính hóa một trong những khái niệm trừu tượng rộng lớn và quan trọng nhất của con người: khái niệm trừu tượng về xung đột đạo đức.
Những gì con người tìm kiếm trong phim giật gân là sự trình diễn năng lực của con người: khả năng đấu tranh cho các giá trị và đạt được chúng. Điều họ nhìn thấy là một mô hình cô đọng, đơn giản hóa, rút gọn thành các yếu tố thiết yếu: Con người chiến đấu vì mục tiêu sống còn – vượt qua hết trở ngại này đến trở ngại khác – đối mặt với những nguy hiểm và rủi ro khủng khiếp – vẫn tồn tại qua một cuộc đấu tranh khốc liệt – và chiến thắng.
Bài viết: Chủ nghĩa Lãng mạn trái phép (Bootleg Romanticism)
Tựa sách: Tuyên ngôn Lãng mạn (The Romantic Manifesto)
Những gì con người thấy được trong cảnh khải hoàn sau cuối của cái thiện là nguồn cảm hứng để đấu tranh cho giá trị của bản thân giữa các cuộc xung đột đạo đức trong cuộc sống của chính mình.
Bài viết: Chủ nghĩa Lãng mạn trái phép (Bootleg Romanticism)
Tựa sách: Tuyên ngôn Lãng mạn (The Romantic Manifesto)
<<Trở lại danh mục thuật ngữ>>
REASON 