<<Lexicon
Nguồn: https://courses.aynrand.org/lexicon/sculpture/
Điêu khắc [tái tạo hiện thực bằng cách] sử dụng hình thức không gian ba chiều làm từ một loại vật liệu thuần nhất…Điêu khắc kết hợp lĩnh vực thị giác và xúc giác…
Các loại hình được gọi là nghệ thuật thị giác (hội họa, điêu khắc, kiến trúc) tạo ra những thực thể cụ thể, có thể nhận biết bằng tri giác và khiến chúng truyền đạt một ý nghĩa trừu tượng, thuộc về khái niệm.
Bài viết: Nghệ thuật và Nhận thức (Art and Cognition)
Tựa sách: Tuyên ngôn Lãng mạn (The Romantic Manifesto)
So với hội họa, điêu khắc là một hình thức nghệ thuật hạn chế hơn. Điêu khắc thể hiện quan điểm của người nghệ sĩ về sự tồn tại thông qua cách họ xử trí hình thể con người, nhưng nó bị giới hạn trong hình thể con người. (Để thảo luận về các phương thức điêu khắc, tôi đề nghị bạn đọc thêm “Metaphysics in Marble” (Siêu hình học trên đá cẩm thạch) của Mary Ann Sures, tạp chí The Objectivist, số tháng Hai-tháng Ba năm 1969).
Gắn liền với hai giác quan, thị giác và xúc giác, điêu khắc bị hạn chế bởi sự bắt buộc phải thể hiện một hình dạng trong không gian ba chiều lúc con người không nhận biết được nó: không có màu sắc. Một cách trực quan, điêu khắc đưa ra hình dạng với tư cách một khái niệm trừu tượng; nhưng xúc giác là một giác quan có phần hơi cụ thể và giới hạn điêu khắc trong các thực thể nhất định. Trong đó, chỉ có hình dáng con người có thể phóng chiếu ra một ý nghĩa siêu hình. Người ta chẳng thể diễn đạt gì nhiều ở bức tượng về một loài vật hay một khách thể vô tri.
Về mặt nhận-thức-luận-tâm-lý, chính những yêu cầu của xúc giác khiến cho kết cấu (texture) cơ thể người trở thành một yếu tố quan trọng trong nghệ thuật điêu khắc, và gần như là dấu hiệu xác nhận những nhà điêu khắc vĩ đại. Hãy quan sát sự mềm mại, sự mượt mà, sự đàn hồi mềm dẻo của làn da được truyền tải bởi khối đá cẩm thạch lạnh cứng ở các bức tượng như Venus de Milo (Vệ nữ thành Milo) hay Pietà (Đức mẹ sầu bi) của Michelangelo.
Đáng chú ý là điêu khắc gần như trở thành một nghệ thuật chết. Thời huy hoàng của điêu khắc là Hy Lạp cổ đại. Về mặt triết học, đó là một nền văn minh lấy con người làm trung tâm. Một sự Phục hưng luôn có khả năng xảy ra, nhưng tương lai của điêu khắc phụ thuộc vào tương lai của kiến trúc — điều này đúng trong một chừng mực nào đó. Hai loại hình nghệ thuật này có mối quan hệ chặt chẽ; một trong số các vấn đề của điêu khắc nằm ở chỗ: một trong những chức năng cực kỳ hiệu quả của điêu khắc là đảm nhiệm vai trò vật trang trí kiến trúc.
Bài viết: Nghệ thuật và Nhận thức (Art and Cognition)
Tựa sách: Tuyên ngôn Lãng mạn (The Romantic Manifesto)
Lịch sử điêu khắc là lịch sử quan điểm của nhân loại về con người — về thể xác và tinh thần, tức là, về bản chất siêu hình học. Mỗi nền văn hóa, từ nguyên thủy nhất đến văn minh nhất, đều nắm giữ một đánh giá về con người và mong muốn nhìn thấy đánh giá ấy được hiện thực hóa thành một thực tại hữu hình. Con người đã là chủ thể chủ đạo trong điêu khắc, bất kể chủ thể này đươc đánh giá là một đối tượng của kiêu hãnh hay thấp hèn, một người hùng hay một tội đồ.
Một quan điểm siêu hình học về con người được phóng chiếu trong cách thức mà nhà điêu khắc thể hiện hình tượng con người. Trong quá trình tạo hình đất sét, gỗ hay đá thành hình thể con người, nhà điêu khắc cho thấy câu trả lời của bản thân dành cho ba câu hỏi: con người là một thực thể có ý chí tự do hay chỉ là con rối vô năng của số phận? — Con người là tốt đẹp hay tà ác? — Con người có thể đạt thành hạnh phúc hay phải chịu số phận bất hạnh? — và rồi dựng câu trả lời của mình lên bệ đá, cũng như đặt nó trong hầm mộ, đền đài, trên cổng của nhà thờ hay trong phòng khách ở thành phố New York.
Bài viết của Mary Ann Sures, “Metaphysics in Marble (Siêu hình học trên đá cẩm thạch)”
Tựa sách: Tạp chí The Objectivist, 2/1969
Triết học là nhà điêu khắc dành cho tâm hồn con người. Và điêu khắc chính là triết học ghi dấu trên đá.
Bài viết của Mary Ann Sures, “Metaphysics in Marble (Siêu hình học trên đá cẩm thạch)”
Tựa sách: Tạp chí The Objectivist, 2/1969
<<Trở lại danh mục thuật ngữ>>
REASON 