<<Lexicon
Nguồn: https://courses.aynrand.org/lexicon/performing-arts/
Bây giờ chúng ta hãy chuyển sang những loại hình nghệ thuật biểu diễn (diễn xuất, tấu nhạc, ca hát, nhảy múa).
Ở các loại hình nghệ thuật này, phương tiện truyền tải thông tin được sử dụng là bản thân người nghệ sĩ. Nhiệm vụ của họ không phải là tái tạo hiện thực, mà là tái tạo một trong những loại hình nghệ thuật nguyên bản.
Điều này không có nghĩa là nghệ thuật biểu diễn chỉ là thứ yếu về giá trị thẩm mỹ hay tầm quan trọng, mà chúng là phần mở rộng và phụ thuộc vào các lĩnh vực nghệ thuật nguyên bản. Nó cũng không có nghĩa người biểu diễn chỉ là “thông dịch viên”: Ở những cấp độ nghệ thuật cao, một người biểu diễn sẽ cống hiến yếu tố sáng tạo mà tác phẩm nguyên bản không thể tự mình truyền tải; người biểu diễn trở thành người cộng sự, gần như là người đồng sáng tạo — nếu và khi những người biểu diễn được định hướng bởi tôn chỉ rằng họ chính là phương tiện đi đến mục đích mà tác phẩm tạo ra.
Các nguyên tắc cơ bản áp dụng cho tất cả các lĩnh vực nghệ thuật khác thì cũng áp dụng cho nghệ sĩ biểu diễn, nhất là sự cách điệu, tức là sự chọn lọc: lựa chọn và nhấn mạnh các yếu tố cốt yếu, cấu trúc hóa các bước tiến triển của màn trình diễn mang đến một tổng thể có ý nghĩa chính yếu. Các phán-xét-giá-trị siêu hình của bản thân người nghệ sĩ biểu diễn được gợi lên để sáng tạo và áp dụng kiểu kỹ thuật mà màn trình diễn của họ đòi hỏi. Chẳng hạn, quan điểm của người diễn viên về sự cao thượng, hèn hạ, lòng can đảm, hoặc tính nhút nhát của con người sẽ quyết định cách họ thể hiện những phẩm chất này trên sân khấu. Một tác phẩm được tạo ra nhằm mục đích trình diễn mở ra phạm vi lựa chọn sáng tạo rộng lớn cho người nghệ sĩ biểu diễn. Nói theo nghĩa đen, họ phải là hiện thân linh hồn của tác phẩm mà tác giả đã tạo ra; cần có một kiểu sáng tạo đặc biệt để đưa linh hồn đó vào hiện thực hữu hình ở mức độ cao nhất.
Khi màn trình diễn và tác phẩm (văn học hay âm nhạc) được hợp nhất hoàn hảo về ý nghĩa, phong cách và mục đích, thì kết quả sẽ là một thành tựu mỹ học tuyệt vời và là một trải nghiệm khó quên đối với khán giả.
Vai trò nhận-thức-luận-tâm-lý của các loại hình nghệ thuật biểu diễn – mối quan hệ giữa chúng và khả năng nhận thức của con người — nằm ở sự cụ thể hóa toàn vẹn các khái niệm trừu tượng siêu hình học do một tác phẩm thuộc các lĩnh vực nghệ thuật nguyên bản phóng chiếu nên. Sự khác biệt của các loại hình nghệ thuật biểu diễn nằm ở tính trực tiếp của chúng — ở chỗ, nghệ thuật biểu diễn chuyển hóa một tác phẩm nghệ thuật thành hành động hiện hữu, thành một sự kiện cụ thể mở ra cho nhận thức trực tiếp.
Bài viết: Nghệ thuật và Nhận thức (Art and Cognition)
Tựa sách: Tuyên ngôn Lãng mạn (The Romantic Manifesto)
Âm nhạc và/hay văn học là nền tảng của các nghệ thuật biểu diễn và của sự kết hợp quy mô lớn trong tất cả các lĩnh vực nghệ thuật, như nhạc kịch hay điện ảnh. Nền tảng, trong bối cảnh này, có nghĩa là nghệ thuật nguyên bản cung cấp yếu tố siêu hình học và cho phép màn trình diễn trở thành sự cụ thể hóa một quan điểm trừu tượng của con người.
Không có nền tảng này, màn trình diễn có thể mang tính giải trí, như trong các lĩnh vực tạp kỹ hay xiếc, nhưng nó không liên quan gì đến nghệ thuật. Ví dụ, màn trình diễn của một nghệ sĩ nhào lộn đòi hỏi một kỹ năng thể chất rất lớn — có lẽ lớn hơn và khó đạt được hơn so với kỹ năng cần có của một vũ công ba lê — nhưng những gì nó mang đến chỉ là một sự phô bày về kỹ năng, không có ý nghĩa gì thêm, nghĩa là, một điều cụ thể, nhưng không cụ thể hóa bất cứ điều gì.
Bài viết: Nghệ thuật và Nhận thức (Art and Cognition)
Tựa sách: Tuyên ngôn Lãng mạn (The Romantic Manifesto)
<<Trở lại danh mục thuật ngữ>>
REASON 