<<Lexicon
Nguồn: https://courses.aynrand.org/lexicon/esthetic-judgment/
Bây giờ là lời cảnh báo về các tiêu chí phê bình mỹ học. Cảm-thức-sống là cội nguồn của nghệ thuật, nhưng nó không phải là tiêu chuẩn chuyên môn duy nhất của một người nghệ sĩ hay một nhà mỹ học. Cảm-thức-sống không phải là một tiêu chí phê bình mỹ học. Cảm xúc không phải là công cụ của nhận thức. Mỹ học là một nhánh của triết học — và cũng giống như việc một triết gia không tiếp cận bất kỳ nhánh nào khác của khoa học bằng cách dùng cảm giác hay cảm xúc làm tiêu chí phê bình, nên triết gia cũng không thể làm điều đó trong lĩnh vực mỹ học. Cảm-thức-sống không đủ làm công cụ nghề nghiệp. Một nhà mỹ học — cũng như bất kỳ ai nỗ lực đánh giá các tác phẩm nghệ thuật — phải được dẫn dắt bởi nhiều hơn một cảm xúc.
Việc ta có đồng ý hoặc không đồng ý với triết lý của một người nghệ sĩ không liên quan gì đến đánh giá mang tính mỹ học đối với tác phẩm của nghệ sĩ đó về mặt nghệ thuật. Ta không cần phải đồng ý với một người nghệ sĩ (thậm chí không cần thích anh ta) để có thể đánh giá tác phẩm của anh ta. Về bản chất, một đánh giá khách quan đòi hỏi ta phải xác định chủ đề của người nghệ sĩ, ý nghĩa trừu tượng trong tác phẩm của anh ta (chỉ bằng cách xác định các dấu hiệu ẩn chứa trong tác phẩm và không cho phép xem xét bất kỳ điều nào khác bên ngoài), rồi sau đó đánh giá phương thức mà anh ta dùng để truyền đạt trong tác phẩm — tức là, lấy chủ đề của người nghệ sĩ làm tiêu chí, đánh giá các yếu tố mỹ học thuần túy của tác phẩm, sự tinh thông (hoặc kém cỏi) về kỹ thuật mà người nghệ sĩ dùng để thể hiện (hoặc không thể hiện được) quan điểm của mình về cuộc sống.
…
Bởi vì nghệ thuật là một phức hợp triết học, nên không có gì mâu thuẫn khi nói: “Đây là một tác phẩm nghệ thuật tuyệt vời, nhưng tôi không thích nó” — miễn là, ta xác định ý nghĩa chính xác của tuyên bố đó: Vế đầu tiên đề cập đến một đánh giá mỹ học thuần túy, vế thứ hai đề cập đến một cấp độ triết học sâu hơn, vượt khỏi các giá trị mỹ học.
Bài viết: Nghệ thuật và Cảm-thức-sống (Art and Sense of Life)
Tựa sách: Tuyên ngôn Lãng mạn (The Romantic Manifesto)
<<Trở lại danh mục thuật ngữ>>
REASON 