<<Lexicon
Nguồn: https://courses.aynrand.org/lexicon/argument-from-intimidation/
Có một loại lập luận nào đó, thực ra, không phải là lập luận, mà là một phương tiện để chặn đầu tranh luận và cưỡng ép sự đồng thuận của đối phương với những quan điểm không-được-thảo-luận của bất kỳ ai. Đó là phương thức bỏ qua logic bằng cách sử dụng sức ép tâm lý…Nó bao gồm việc đe dọa bôi nhọ tính cách của đối phương bằng lý lẽ của đối phương, thông qua đó bôi nhọ lập luận ấy mà không cần luận cứ. Ví dụ: “Chỉ những kẻ vô đạo đức mới có thể không thấy rằng lập luận của Ứng cử viên X là sai”…Người ta quả quyết những sai lầm trong lập luận của ứng cử viên X một cách tùy tiện và xem như bằng chứng về sự vô đạo đức của anh ta.
Trong khu rừng nhận thức luận ngày nay, phương thức thứ hai nêu trên, được sử dụng thường xuyên hơn bất kỳ loại lập luận phi lý trí nào khác. Điều đó nên được xem là một ngụy biện trong lý luận và có thể gọi là “Lập luận từ sự Đe dọa” (The Argument from Intimidation).
Đặc điểm cơ bản của Lập luận từ sự Đe dọa là dấy lên sự nghi ngờ về đạo đức và lập luận này dựa vào nỗi sợ hãi, cảm giác tội lỗi hoặc sự không-biết của nạn nhân. Lập luận này được sử dụng dưới dạng tối hậu thư yêu cầu nạn nhân từ bỏ một ý tưởng nào đó mà không cần thảo luận, bởi sự đe dọa rằng sẽ bị coi là không đáng giá về mặt đạo đức. Khuôn mẫu luôn là: “Chỉ những kẻ xấu xa (không trung thực, vô tâm, vô cảm, thiếu hiểu biết, v.v.) mới có thể nắm giữ một quan điểm như vậy”.
Bài viết: The Argument from Intimidation (Lập luận từ sự Đe dọa)
Tựa sách: The Virtue of Selfishness (Phẩm hạnh vị kỷ)
Lập luận từ sự Đe dọa thống trị các cuộc thảo luận ngày nay ở hai dạng thức. Trong các bài phát biểu trước công chúng và sách báo, lập luận kiểu này phát triển mạnh mẽ dưới dạng các cấu trúc dài, rắc rối, phức tạp của các thông điệp khó hiểu, không truyền tải được gì rõ ràng ngoại trừ sự đe dọa về mặt đạo đức. (“Chỉ những người có tư duy bò sát mới có thể không nhận ra rằng sự rành mạch là sự đơn giản hóa quá mức”.) Tuy nhiên, trong những trải nghiệm cá nhân thường nhật, Lập luận từ sự Đe dọa được thể hiện không lời, ẩn ý thâm sâu, ở dạng thức những âm thanh không rõ ràng, truyền tải những những hàm ý không được nhắc đến. Không phải dựa trên những gì được nói, mà lập luận này dựa trên cách người ta nói — không phải về nội dung, mà là về giọng điệu.
Giọng điệu thường là thái độ khinh bỉ hoặc hiếu chiến. “Chắc chắn anh không phải là người ủng hộ chủ-nghĩa-tư-bản chứ hả?”. Nếu điều này không khiến người sắp trở thành nạn nhân sợ hãi và trả lời: “Tôi có ủng hộ” — thì cuộc đối thoại tiếp theo diễn ra như thế này: “Ồ, không thể nào! Không thế chứ!”; “Thật đấy”. “Nhưng mọi người đều biết rằng chủ-nghĩa-tư-bản đã lỗi thời!”. “Tôi không biết”. “Ồ, thôi nào!”. “Vì tôi không biết, anh có thể vui lòng cho tôi biết lý do vì sao anh nghĩ rằng chủ-nghĩa-tư-bản đã lỗi thời không?”. “Ồ, đừng lố lăng như vậy”. “Vậy, anh có thể cho tôi biết lý do không?”. “Chà, thực sự, nếu anh không biết, tôi không thể nói với anh!”.
Tất cả điều này được đi kèm với một cái nhướng mày, trợn mắt, nhún vai, lẩm bẩm, chế nhạo và toàn bộ kho tín hiệu phi ngôn ngữ này truyền đạt sự ám chỉ đáng ngại và những xung động cảm xúc của một điều duy nhất: sự không chấp thuận.
Nếu những xung động đó thất bại, nếu những người tranh luận như vậy bị thách thức, ta thấy rằng họ không có lý lẽ, không có bằng chứng, không có căn cứ, không có cơ sở để dựa vào — và sự hung hăng ồn ào của họ chỉ phục vụ che giấu một sự rỗng tuếch — rằng Lập luận từ sự Đe dọa là lời thú nhận của sự bất lực về trí tuệ.
Bài viết: The Argument from Intimidation (Lập luận từ sự Đe dọa)
Tựa sách: The Virtue of Selfishness (Phẩm hạnh vị kỷ)
Tôi xin nhấn mạnh rằng Lập luận từ sự Đe dọa không bao gồm việc mở đầu phán xét đạo đức đối với các vấn đề trí tuệ, mà gồm việc thay thế phán xét đạo đức đối với lập luận trí tuệ. Đánh giá đạo đức hàm ẩn trong hầu hết các vấn đề trí tuệ. Đó không chỉ đơn thuần là được cho phép, mà là bắt buộc phải vượt qua phán xét đạo đức tại thời điểm và nơi chốn thích hợp; ngăn chặn sự phán xét như vậy là một hành động hèn nhát về mặt đạo đức. Nhưng sự phán xét đạo đức phải luôn luôn theo sát, không phải đi trước (hoặc thế chỗ), những lý lẽ mà nó dựa vào.
Bài viết: The Argument from Intimidation (Lập luận từ sự Đe dọa)
Tựa sách: The Virtue of Selfishness (Phẩm hạnh vị kỷ)
Làm thế nào để con người chống lại Lập luận đó? Chỉ có một vũ khí duy nhất chống lại điều đó: sự đoan chắn về đạo đức.
Khi tham gia bất kỳ trận chiến trí tuệ nào, dù lớn hay nhỏ, công khai hay riêng tư, ta không thể tìm kiếm, mong muốn hay trông đợi sự phê chuẩn của kẻ thù. Sự thật hay sự giả dối phải là mối quan tâm duy nhất và là tiêu chí phán xét duy nhất — không phải sự tán thành hay phản đối của bất kỳ ai; và trên hết, không phải là sự tán thành của những người có tiêu chuẩn trái ngược với bản thân ta.
Bài viết: The Argument from Intimidation (Lập luận từ sự Đe dọa)
Tựa sách: The Virtue of Selfishness (Phẩm hạnh vị kỷ)
Ví dụ lừng lẫy nhất về câu trả lời thích đáng cho Lập luận từ sự Đe dọa đã được đưa ra trong lịch sử Hoa Kỳ bởi một người, người từ chối các tiêu chuẩn đạo đức của kẻ thù và hoàn toàn chắc chắn về sự chính trực của mình:
“Nếu đây là tội phản quốc, hãy tận dụng tối đa” (If this be treason, make the most of it).
Bài viết: The Argument from Intimidation (Lập luận từ sự Đe dọa)
Tựa sách: The Virtue of Selfishness (Phẩm hạnh vị kỷ)
<<Trở lại danh mục thuật ngữ>>
REASON 