Esthetic Abstractions (Khái niệm trừu tượng mỹ học)

<<Lexicon

Nguồn: https://courses.aynrand.org/lexicon/esthetic-abstractions/


Có nhiều chuỗi khái niệm trừu tượng (của các khái niệm liên kết với nhau) đặc biệt hoặc “đan chéo” trong trí óc của con người. Các khái niệm trừu tượng liên quan đến nhận thức là chuỗi cơ bản; tất cả những khái niệm khác phụ thuộc vào đó. Những chuỗi như vậy là sự hợp nhất về trí tuệ, phục vụ một mục đích đặc biệt và do đó, được hình thành theo một tiêu chí đặc biệt.

Các khái niệm trừu tượng liên quan đến nhận thức được hình thành theo tiêu chí: Điều gì là cốt yếu? (Cốt yếu về mặt nhận thức luận để phân biệt một lớp-các-thực-tồn này (class of existents) với tất cả những lớp-các-thực-tồn khác). Các khái niệm trừu tượng chuẩn tắc được hình thành theo tiêu chí: Điều gì là tốt đẹp? Các khái niệm trừu tượng mỹ học được hình thành theo tiêu chí: Điều gì là quan trọng?

Một người nghệ sĩ không làm giả thực tại – người nghệ sĩ cách điệu nó. Người nghệ sĩ chọn những khía cạnh của sự tồn tại mà bản thân cho là có ý nghĩa về mặt siêu hình học – rồi bằng cách phân tách và nhấn mạnh chúng, bằng cách loại trừ những điều vô nghĩa và ngẫu nhiên, người nghệ sĩ đưa ra quan điểm của bản thân về sự tồn tại. Các khái niệm của người nghệ sĩ không bị tách rời khỏi các sự thật trong thực tại – chúng là các khái niệm hợp nhất những sự thật và sự đánh giá về mặt siêu hình của người nghệ sĩ đối với những sự thật đó. Lựa chọn của người nghệ sĩ hợp thành đánh giá của bản thân: Mọi thứ bao hàm trong một tác phẩm nghệ thuật – từ chủ đề, chủ thể, đến nét cọ hoặc từ mô tả – đều có ý nghĩa siêu hình học chỉ bởi sự thật là chúng được đưa vào, đủ quan trọng để đưa vào.

Người nghệ sĩ (ví dụ, các nhà điêu khắc thời Hy Lạp cổ đại) thể hiện con người với hình tượng như một vị thần; họ biết sự thật rằng con người có thể bị tàn tật, bệnh hoạn hay bất lực; nhưng họ cho rằng những trạng thái này là thứ yếu, không liên quan đến bản chất cốt yếu của con người – nên họ cứ thể hiện một nhân vật là hiện thân của sức mạnh, vẻ đẹp, trí thông minh, sự tự tin, như là trạng thái tự nhiên, phù hợp của con người.

Người nghệ sĩ (ví dụ, các nhà điêu khắc thời Trung cổ) thể hiện con người là một quái vật dị dạng; họ biết rằng có những người khỏe mạnh, hạnh phúc hay tự tin; nhưng họ cho rằng những trạng thái này là thứ yếu hoặc ảo tưởng, không liên quan đến bản chất cốt yếu của con người – nên họ cứ thể hiện một nhân vật bị tra tấn, là hiện thân của đau đớn, xấu xí, khiếp sợ, như là trạng thái tự nhiên, phù hợp của con người.

Bài viết: Nghệ thuật và Cảm-thức-sống (Art and Sense of Life)
Tựa sách:
Tuyên ngôn Lãng mạn (The Romantic Manifesto)


<<Trở lại danh mục thuật ngữ>>

Bình luận về bài viết này