<<Lexicon
Nguồn: https://courses.aynrand.org/lexicon/dance/
Trong số các loại hình nghệ thuật biểu diễn, nhảy múa cần phải thảo luận riêng. Liệu có một ý nghĩa trừu tượng nào trong việc nhảy múa không? Nhảy múa biểu đạt điều gì?
Nhảy múa là đối tác thầm lặng của âm nhạc và tham gia vào sự phân công lao động: Âm nhạc thể hiện một phiên bản cách điệu hóa ý thức của con người trong hành vi — nhảy múa thể hiện một phiên bản cách điệu hóa cơ thể của con người trong hành vi. “Cách điệu hóa” có nghĩa là cô đọng các đặc tính cốt yếu, được chọn theo nhân sinh quan của người nghệ sĩ.
Âm nhạc biểu đạt sự trừu tượng hóa cảm xúc trong bối cảnh của các quá trình nhận thức ở con người — nhảy múa biểu đạt sự trừu tượng hóa cảm xúc trong bối cảnh của các chuyển động cơ thể ở con người. Nhiệm vụ của nhảy múa không phải là phóng chiếu những cảm xúc đơn lẻ, nhất thời, không phải là một phiên bản kịch panto của niềm vui hay nỗi buồn hay sợ hãi… mà là một vấn đề sâu sắc hơn: phóng chiếu những phán-xét-giá-trị thuộc về siêu hình học, cách điệu hóa những chuyển động của cơ thể bằng sức mạnh liên tục trong một trạng thái cảm xúc nền tảng – và từ đó dùng cơ thể để diễn đạt cảm-thức-sống của bản thân.
Mọi cảm xúc mạnh mẽ đều có một yếu tố động học, được trải nghiệm như là một xung lực để nhảy lên, co chân hoặc giẫm chân,… Cảm-thức-sống là một phần trong tất cả các sắc thái cảm xúc của bản thân một người, cũng như vậy, nó là một phần trong tất cả các chuyển động và quyết định cách sử dụng cơ thể của cá nhân này: tư thế, cử chỉ, cách đi đứng,… Chúng ta có thể quan sát sự khác biệt về cảm-thức-sống giữa một người có các đặc điểm đứng thẳng, đi nhanh, cử chỉ dứt khoát, với một người có đặc điểm cúi đầu, lê bước nặng nề, điệu bộ yếu ớt. Yếu tố đặc trưng này — toàn thể cách thức chuyển động — tạo thành chất liệu, đặc trưng của điệu múa. Nhảy múa cách điệu cảm-thức-sống thành một hệ thống chuyển động thể hiện quan điểm siêu hình học của con người.
Hệ thống chuyển động là yếu tố cốt yếu, điều kiện tiên quyết của nhảy múa với tư cách một nghệ thuật. Sự ham mê các chuyển động ngẫu nhiên, giống như những đứa trẻ nô đùa trên bãi cỏ, có thể là một trò chơi thú vị, nhưng không phải là nghệ thuật. Việc tạo ra một hệ thống biểu cảm có tính siêu hình học, được cách điệu một cách nhất quán, là một thành tựu hiếm có đến nỗi rất ít các hình thức nhảy múa đủ tiêu chuẩn trở thành nghệ thuật. Hầu hết các màn trình diễn nhảy múa là sự kết hợp giữa các yếu tố từ những hệ thống khác nhau và những cử động ngẫu nhiên, tung hứng tùy hứng cùng nhau, không tạo ra ý nghĩa gì. Một người đàn ông hay một người phụ nữ nhảy chân sáo hay nhảy bật lên hay lăn tròn trên sân khấu chẳng có gì nghệ thuật hơn so với những đứa trẻ trên đồng cỏ, chẳng qua khoa trương hơn mà thôi.
Bài viết: Nghệ thuật và Nhận thức (Art and Cognition)
Tựa sách: Tuyên ngôn Lãng mạn (The Romantic Manifesto)
Trong mỗi hệ thống, những cảm xúc đặc trưng có thể được phóng chiếu hoặc khơi gợi một cách mờ nhạt, nhưng chỉ khi phong cách cơ bản cho phép. Niềm đam mê mạnh mẽ hay cảm xúc tiêu cực không được phóng chiếu qua điệu múa ba lê, dù có lời nhạc kịch đi nữa; nó không thể diễn tả bi kịch hay nỗi sợ hãi – hay bản năng giới tính; ba lê là một phương thức truyền tải hoàn hảo để thể hiện tình yêu thanh khiết, thuần túy tinh thần. Múa Hindu có thể phóng chiếu niềm đam mê, nhưng không phải những cảm xúc tích cực; nó không thể diễn đạt niềm vui sướng hay chiến thắng, nó nhiệt thành thể hiện nỗi sợ hãi, cam chịu – và một kiểu bản năng giới tính thuộc về xác thịt.
Bài viết: Nghệ thuật và Nhận thức (Art and Cognition)
Tựa sách: Tuyên ngôn Lãng mạn (The Romantic Manifesto)
Âm nhạc là một lĩnh vực nghệ thuật độc lập, nguyên bản; nhảy múa thì không. Theo quan điểm phân công lao động, nhảy múa hoàn toàn phụ thuộc vào âm nhạc. Với sự hỗ trợ cảm xúc của âm nhạc, nhảy múa thể hiện một ý nghĩa trừu tượng; nếu không có âm nhạc, nó trở thành những môn thể dục dụng cụ vô nghĩa. Chính âm nhạc, tiếng nói của ý thức con người, đã hợp nhất nhảy múa với con người và với nghệ thuật. Âm nhạc áp đặt luật chơi: Nhiệm vụ của nhảy múa là theo sau, càng chặt chẽ, tuân phục và truyền cảm càng tốt. Sự hợp nhất của một điệu nhảy múa nào đó với âm nhạc càng chặt chẽ – về nhịp điệu, tâm trạng, phong cách, chủ đề – thì giá trị thẩm mỹ của nó càng lớn.
Sự xung đột giữa nhảy múa và âm nhạc còn tồi tệ hơn là xung đột giữa diễn viên và vở kịch: Nó sẽ hủy hoại toàn bộ màn diễn. Nó không cho phép âm nhạc cũng như nhảy múa hợp nhất thành một thực thể thẩm mỹ trong tâm trí người xem – và nó trở thành một chuỗi các chuyển động lộn xộn xếp chồng lên một loạt âm thanh hỗn tạp.
Bài viết: Nghệ thuật và Nhận thức (Art and Cognition)
Tựa sách: Tuyên ngôn Lãng mạn (The Romantic Manifesto)
<<Trở lại danh mục thuật ngữ>>
REASON 